Một lệnh máy của máy tính hiện đại thường có hai trường thông tin: trường mã thao tác và trường địa chỉ. Khi đó, trường địa chỉ chứa (các) con số mang thông tin về:

Xét một máy tính với tập lệnh máy khuôn dạng 8-bit, với phần địa chỉ chỉ có một địa chỉ 5 bit. Dạng gợi nhớ của lệnh máy như sau: Tên lệnh xxxxx, trong đó xxxxx là số nhị phân 5 bit. Lệnh LOAD xxxxx thực hiện nhập nội dung ô nhớ địa chỉ xxxxx vào ACC. Lệnh STORE xxxxx thực hiện cất nội dung thanh ghi ACC ra ô nhớ đích có địa chỉ xxxxx. Hãy khảo sát quá trình đơn vị xử lý trung tâm thực hiện tuần tự hai lệnh sau:

LOAD 01100

STORE 11011

với giả định ô nhớ 01100 chứa giá trị 10110, ô nhớ 11011 chứa giá trị 10010 Vậy sau khi thực hiện xong lệnh STORE 11011, ô nhớ 11011 sẽ có giá trị :

Trong đơn vị xử lý trung tâm, con trỏ lệnh PC (Program Counter) thực hiện chức năng:

Địa chỉ vật lý của một đơn vị nhớ trong bộ nhớ máy tính là con số:

Việc xuất một dữ liệu ra một thiết bị ngoại vi được thực hiện qua hành động:

Giả định đơn vị xử lý trung tâm được thiết kế để thực hiện tập lệnh với khuôn dạng chỉ có một thành phần địa chỉ. Khi đó, nếu mã thao tác chỉ rõ kiểu xác định địa chỉ toán hạng là gián tiếp thì tiểu chu kỳ gián tiếp sẽ được thực hiện. Kết quả sau khi nhập lệnh và thực hiện tiểu chu kỳ gián tiếp, thanh ghi địa chỉ bộ nhớ MAR chứa:

Đơn vị xử lý trung tâm họ Intel 80x86 có khả năng xử lý tập lệnh máy dạng OP A, B . Ký hiệu xxxxH là một con số dạng mã Hexa. Lệnh máy MOVE A, B thực hiện chuyển giá trị toán hạng từ nguồn B đến đích A. Ký hiệu [R] xác định thanh ghi R đang chứa địa chỉ (đang trỏ đến) một ô nhớ. Giả định AX = 2040H, BX = 5140H, ô nhớ 5140H đang chứa giá trị 1853H. Sau khi lệnh MOV AX, [BX] được thực hiện thì :

Trong cơ chế quản lý bộ nhớ theo phân trang, để quản lý và truy cập từng ô nhớ, người ta dùng :

Ký hiệu xxxxH là một số dạng mã Hexa. Cho một tập lệnh có khuôn dạng 16 bit, 4 bit đầu tiên là mã thao tác và lệnh chỉ có một thành phần địa chỉ. Cho bộ nhớ có ô nhớ rộng 16 bit. Lệnh máy ADD xxxH thực hiện cộng nội dung ACC với nội dung của ô nhớ có địa chỉ xxxH xác định trên lệnh. Cho ACC=2375H, con trỏ lệnh PC= 424H , ô nhớ 424H chứa lệnh ADD 614H, ô nhớ 614H chứa giá trị 1411H. Sau tiểu chu kỳ thực hiện lệnh ADD 614H, thanh ghi MBR có giá trị:

Trong cơ chế quản lý bộ nhớ theo phân đoạn, bảng đoạn được sử dụng để:

Đơn vị xử lý trung tâm họ Intel 80x86 có khả năng xử lý tập lệnh máy dạng OP A, B . Ký hiệu xxxxH là một con số dạng mã Hexa. Lệnh máy ADD A, B thực hiện cộng giá trị toán hạng từ nguồn B với đích A, kết quả chứa vào A. Ký pháp [R] biểu diễn phương pháp xác định địa chỉ Gián tiếp thanh ghi. Giả định AX = 2040H, BX = 5140H, ô nhớ 5140H đang chứa giá trị 1853H. Sau khi lệnh ADD AX, [BX] được thực hiện thì :

Thành phần cốt lõi của một đơn vị điều khiển cứng hoá là:

Bảng bộ mô tả gồm các bộ mô tả đoạn, mỗi bộ mô tả đoạn chứa:

Cho địa chỉ vật lý bộ nhớ chính của máy tính là 16 bit, ký hiệu xxxx(Hexa, viết tắt là H). Cho kích thước của mỗi ô nhớ trong bộ nhớ chính là 8 bit. Giả sử chương trình con nằm ở vùng nhớ bắt đầu từ địa chỉ 5100H, giá trị của con trỏ ngăn xếp trước khi gọi và thực hiện chương trình con SP = 2500H. Giả sử địa chỉ của ô nhớ chứa lệnh gọi chương trình con là 2500H và lệnh gọi chương trình con chiếm 3 ô nhớ. Kết quả của việc thực hiện lệnh gọi chương trình con, con trỏ lệnh PC sẽ có giá trị là:

Dựa vào đâu mà đơn vị xử lý trung tâm có thể kết nối và trao đổi thông tin với nhiều đối tượng (thiết bị) khác nhau trên cùng một đường bus chung mà không bị xung đột :

Đơn vị xử lý trung tâm họ Intel 80x86 có khả năng xử lý tập lệnh máy dạng OP A, B. Ký hiệu xxxxH là một con số dạng mã Hexa. Giả định AX = 1853H . Sau khi lệnh ADD AX, 5140H được thực hiện thì:

Trong cơ chế quản lý bộ nhớ theo phân đoạn, để quản lý và truy cập từng ô nhớ, người ta dùng :

Cho một Đơn vị xử lý trung tâm có khả năng xử lý tập lệnh máy dạng OP A, B. Lệnh máy ADD A, B thực hiện cộng giá trị toán hạng từ nguồn B với nguồn A, kết quả chứa vào A. Ký hiệu X và Y là các thanh ghi của Đơn vị xử lý trung tâm. Ký hiệu xxxxH là một con số dạng mã Hexa. Ký hiệu [R] là nội dung ô nhớ mà địa chỉ của nó được xác định bởi thanh ghi R. Giả định các thanh ghi X và Y chứa các giá trị sau: X= 1853H và Y= 5140H. Ô nhớ địa chỉ 1853H đang chứa giá trị 4020H. Sau khi Đơn vị xử lý trung tâm thực hiện lệnh ADD [X], Y thì ô nhớ 1853H chứa giá trị nào sau đây:

Nếu con trỏ lệnh PC hiện đang chứa giá trị 10010000 (Binary), vậy địa chỉ của ô nhớ chứa lệnh cần nhập tiếp theo sẽ là:

Trong cơ chế quản lý bộ nhớ theo phân đoạn, với mỗi một đoạn nhớ trong không gian nhớ ảo: